Katoen Natie en The Phoebus Foundation maken de grootste concertbeiaard ter wereld

Fernand Huts’ kleinkinderen Emmanuelle en Robert geven de eerste slag.

Katoen Natie, The Phoebus Foundation, Indaver en Hannibal Books maken de grootste en meest complete concertbeiaard ter wereld. Emmanuelle en Robert Huts, kleinkinderen van topman Fernand Huts van Katoen Natie, gaven onlangs de eerste slag aan Singelbergbeiaard: een nieuw hoofdstuk in vijf eeuwen beiaardgeschiedenis begint. Zo kreeg de toekomstige Singelbergbeiaard op 18 augustus zijn eerste stem. Bij Koninklijke Eijsbouts in Asten is de eerste klok gegoten van een monumentale nieuwe concertbeiaard met 81 klokken, zes en een halve octaaf en een totaalgewicht van ongeveer 60 ton. De eerste symbolische klokkenslag is gegeven door de kleinkinderen van Fernand en Karine Huts. Daarmee is meteen zichtbaar waar dit project werkelijk over gaat: niet alleen over het bouwen van een uitzonderlijk muziekinstrument, maar over het doorgeven van erfgoed van generatie op generatie.

Niet met een galaconcert of een officiële opening, maar met vuur, vloeibaar brons en eeuwenoud vakmanschap begint op 18 augustus het verhaal van de Singelbergbeiaard. Het gieten van de eerste klok vormt het tastbare begin van een project waarmee Katoen Natie en The Phoebus Foundation een nieuwe laag willen toevoegen aan een traditie die al meer dan vijf eeuwen tot het culturele DNA van de Lage Landen behoort. Zoals elke historische beiaard ooit begon met één klok, krijgt ook Singelberg nu zijn eerste stem. Dat precies de kleinkinderen de eerste slag geven, vat de ambitie samen: dit instrument wordt niet voor één generatie gebouwd, maar voor de generaties die nog komen en de vele mensen die nog moeten geboren worden.

Het vloeibare brons wordt bij circa 1.100 °C in de klokvorm gegoten. Foto © The Phoebus Foundation

Moed

,,Elke historische beiaard die wij vandaag bewonderen, was ooit een nieuwe beiaard. Iemand moest toen de moed hebben om verder te kijken dan zijn eigen generatie. Met de Singelbergbeiaard doen wij hetzelfde. Wij bouwen niet aan een monument voor vandaag, maar aan erfgoed dat nog eeuwen mensen zal samenbrengen. Dat onze kleinkinderen vandaag de eerste slag geven, maakt dat idee bijzonder tastbaar. Zij vertegenwoordigen precies de generaties voor wie we dit instrument bouwen”, aldus Fernand Huts, voorzitter van Katoen Natie en The Phoebus Foundation SON.

Meest complete concertbeiaard

De vraag waarom vandaag nog een monumentale beiaard bouwen, staat centraal in het hele project. Met 81 klokken, zes en een halve octaaf, circa 60 ton brons en een zwaarste klok van ongeveer 11,5 ton moet Singelberg uitgroeien tot de meest complete concertbeiaard ter wereld. Maar vooral wil het instrument de beiaardkunst verder ontwikkelen: als concertinstrument, als plek voor nieuwe composities, als laboratorium voor onderzoek en als ontmoetingsplaats voor beiaardiers, componisten en studenten uit binnen- en buitenland. De Singelbergbeiaard wordt dan ook geen reconstructie van het verleden. Eeuwenoud vakmanschap wordt verbonden met hedendaags onderzoek en internationale artistieke ambitie. Nieuwe muziek wordt speciaal voor het instrument geschreven, internationale ontmoetingen en masterclasses zullen plaatsvinden en de totstandkoming wordt vastgelegd in een rijk geïllustreerde publicatie. Zo wil Singelberg niet alleen een uitzonderlijke beiaard bouwen, maar ook een volgende stap zetten in de geschiedenis van het instrument.

Familie Huts en medewerkers.

,,Erfgoed leeft alleen wanneer elke generatie bereid is er een nieuwe betekenis aan toe te voegen. De Singelbergbeiaard verbindt eeuwen vakmanschap met hedendaags onderzoek, internationale samenwerking en artistieke ambitie. Zo tonen we dat een levende traditie niet alleen wordt bewaard, maar ook voortdurend verder groeit,” aldus Katharina Van Cauteren, Chief Executive Officer The Phoebus Foundation SON.

Maatwerk

Ook technisch wordt Singelberg maatwerk. De 81 klokken worden in een volledig open opstelling geplaatst in een nieuwe beiaardtoren op de historische Singelbergsite. In het hart van de toren komt een speelkamer met een uitzonderlijk klavier van zes en een halve octaaf. Klokken, frame, ophanging, mechaniek, akoestiek en architectuur worden als één geheel ontwikkeld. De toren wordt tegelijk toegankelijk voor bezoekers, zodat zij niet alleen de klank kunnen horen, maar ook het samenspel tussen beiaardier, klavier, mechaniek en klokken van dichtbij kunnen beleven.

Koninklijke Eijsbouts

Voor de klokken werkt het project samen met Koninklijke Eijsbouts in Asten. Daar ontmoeten eeuwenoud ambacht en modern onderzoek elkaar. Verschillende klokprofielen en materialen worden onderzocht om diepe klokken warm en krachtig te laten klinken en de hogere klokken helder en sprankelend te maken. Als historische inspiratiebron wordt onder meer gekeken naar de beroemde basklok uit 1459 van de Antwerpse Onze-Lieve-Vrouwekathedraal. De eerste klok die op 18 augustus werd gegoten, markeert het moment waarop jaren van ideeën en onderzoek voor het eerst letterlijk in brons worden vastgelegd.

Peter- en meterschap

De Singelbergbeiaard wordt niet alleen door brons, maar ook door mensen gedragen. Daarom is op 18 augustus het peter- en meterschap van het instrument centraal geplaatst: particulieren, families, bedrijven, verenigingen en vriendenkringen kunnen zich verbinden aan een klok en zo deel worden van de Singelbergbeiaardfamilie. Singelberg was eeuwenlang het bestuurlijke hart van het Land van Beveren en is vandaag de zetel van Katoen Natie en Indaver. De site groeit verder als culturele campus waar kunst, landschap, erfgoed, restauratie, onderzoek, muziek en ondernemerschap elkaar ontmoeten. De beiaardtoren wordt er geen geïsoleerd monument, maar het muzikale hart van de site en vanaf 2028 een bestemming voor publiek én voor de internationale beiaardwereld. ,,De Singelbergbeiaard wordt vandaag gegoten, maar voor eeuwen gebouwd. Hij schrijft een nieuw hoofdstuk in de eeuwenoude cultuur- en beiaardtraditie van de Zuidelijke Nederlanden,” benadrukt Fernand Huts, voorzitter van Katoen Natie en The Phoebus Foundation SON.

Fernand Huts, voorzitter van Katoen Natie en The Phoebus Foundation SON.