Publiek-private brandweer in Amsterdam

Gezamenlijke Brandweer Amsterdam, typische taken in een grote industriehaven.

Kappetijn Safety Specialists uit Rotterdam ondersteunt organisaties bij vraagstukken op het gebied van veiligheid, brandweerzorg en bedrijfscontinuïteit. In haven- en industriegebieden in Nederland, België en Oman ontwikkelde KSS operationele hulpverleningsorganisaties die toegerust zijn op een complex industrieel risicoprofiel en waar besturing, management en funding publiek-privaat is georganiseerd. KSS levert advies & onderzoek, opleiding & training en projectleiders & interims voor specialistische veiligheidsfuncties. In het Westelijk Havengebied van Amsterdam gebeurt iets moois. Of beter gezegd: iets krachtigs. Want waar veiligheid, belangen en betrokkenheid samenkomen, ontstaat iets wat organisaties afzonderlijk moeilijk voor elkaar krijgen. En laat krachtenbundeling nu precies de kern zijn van de Gezamenlijke Brandweer Amsterdam (GBA).

Na de start in april 2020 is de Gezamenlijke Brandweer Amsterdam (GBA) nu precies 6 jaar operationeel. 30 Professionals draaien een 24-uurs rooster in een 2-ploegensysteem. Eén ploeg op de dag en één ploeg in de avond/nacht. Altijd 6 hulpverleners op dienst, 24 uur per etmaal, 7 dagen per week. De GBA is een zelforganiserende publiek-private brandweer met teams die het werk zelf doen en organiseren: iedereen draagt bij aan het reilen en zeilen van de GBA. Preparatieve taken voor onderhoud van materieel en het organiseren van trainingen, maar ook de bedrijfsvoering, administratie en personeelszorg. We doen het zelf en samen. Hoe mooi is dat. Gezamenlijk het bedrijf runnen.

De Amsterdamse haven is een diverse zeehaven met veel economische functies.

Van en voor bedrijven

De GBA is de brandweerorganisatie van en voor de bedrijven in de industriehaven van Amsterdam. De uitruklocatie aan de Galwin is verbonden met het logistiek centrum van de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland (VrAA) en ligt midden in de haven. Bedrijven kunnen lid worden van de GBA en ontvangen daarvoor de snelst mogelijk inzet bij calamiteiten, bijzonder industrieel materieel, gespecialiseerde hulpverleners met kennis van de bedrijfsprocessen van de bedrijven, verschillende locatietrainingen per jaar en support voor de bedrijfsnoodorganisaties. De GBA is thuis bij de bedrijven, in februari sloot het 46ste bedrijf zich aan.

Stevig netwerk

Met de aangesloten bedrijven vormt de GBA een stevig netwerk van organisaties die één helder doel delen: het veilig houden van de haven en minimaliseren van discontinuïteit bij bedrijven door calamiteiten. Klein houden wat klein begon, aan de kant wat in de weg ligt, en herstel van een veilige bedrijfsvoering. En dat doen we niet alleen, maar samen met de brandweer van de Veiligheidsregio Amsterdam Amstelland en het havenbedrijf Port of Amsterdam. Sterker nog: het sleutelwoord is en blijft ‘gezamenlijk’. Een woord dat misschien simpel klinkt, maar in de praktijk het verschil maakt tussen goed en uitzonderlijk.

Havenrisico’s om op voor te bereiden: velden met zonnepanelen en windmolens.

Verbinding

Publiek Private Samenwerking (PPS) is daarbij geen theoretisch model, maar dagelijkse praktijk. Veiligheidsregio, havenbedrijf en de coöperatie van ledenbedrijven, leren van elkaar en versterken elkaar. Want een incident vraagt niet om eilandjes, maar om verbinding. Of zoals vaak wordt gezegd ‘alleen ga je sneller, maar samen kom je verder en in dit geval ook veiliger’.

Samen trainen, samen groeien

De kracht van de GBA zit in het doen. Meerdere keren per jaar trainen we bij de ledenbedrijven op locatie, samen met hun teams voor BedrijfsHulpVerlening (BHV). Niet omdat het moet, maar omdat het werkt en bijdraagt aan veiligheid van mensen en herstel van de continuïteit. Calamiteiten beginnen heel vaak klein, BHV-ers kunnen dat klein houden. En als er toch iets escaleert, is de BHV in staat om de GBA snel ter plaatse en in positie te krijgen. Tijdens deze trainingen leren mensen elkaar kennen, ontstaat vertrouwen en misschien nog wel belangrijker, wat de wederzijdse verwachtingen zijn als het erop aankomt. Want in een crisissituatie wil je niet eerst kennismaken en namen uitwisselen. Dan wil je weten: wie doet wat, waar liggen de prioriteiten en hoe krijgen we het bedrijf zo snel mogelijk weer operationeel? Door deze gezamenlijke aanpak weet de GBA precies waar het hart van een bedrijf ligt. En dat maakt het verschil tussen reageren en effectief handelen.

Van theorie naar praktijk

Om ook de inhoudelijke kant goed te borgen, biedt onze partner Kappetijn Safety Specialists het programma ‘Bedrijfsdeskundige’ aan. Het programma is gericht op de rol van de Bedrijfsdeskundige of Crisiscoördinator bij de bedrijven en leidt mensen van de bedrijven op om deze rol te kunnen vervullen. De BD/Crisiscoördinator is vaak degene die namens het bedrijf afstemt met de Officier van Dienst en kan aanschuiven in een Commando Plaats Incident (CoPI), en daar informatie over stoffen, processen, mensen en installaties van het bedrijf op tafel legt. Belangrijk is dat de BD/Crisiscoördinator de continuïteitsbelangen van zijn/haar bedrijf goed kan verwoorden, zodat die in de besluitvorming meegenomen kunnen worden. Een zelfbewuste BD/Crisiscoördinator is vaak een bepalende factor voor schadebeperkingen en snel continuïteitsherstel.

Inzet GBA: klein houden wat klein begon en een snel herstel van continuïteit.

Van BHV tot CMT

Na de theoretische basis met veel praktijkscenario’s ondersteunt de GBA de praktijktrainingen die onderdeel zijn van dit programma. Daarin worden realistische scenario’s, operationele ervaring en samenwerking met hulpdiensten samengebracht. Het programma is door KSS gericht op de hulpverleningsprocessen en structuren in de Amsterdamse haven. Het resultaat? Naast goed getrainde BHV-teams en een deskundige GBA, ook Crisis Management Teams (CMT) bij bedrijven die weten hoe te handelen tijdens crisissituaties en effectief samenwerken met hulpdiensten. Van werkvloer tot bestuurskamer: iedereen spreekt dezelfde taal als het erop aankomt.

Alle calamiteitentypes

De GBA is voor het havengebied van Amsterdam de eerst uitrukkende eenheid voor alle calamiteiten: branden, spills, explosies, hulpverleningen, reddingen. In de GBA komen veiligheidsregio, havenbedrijf en industrie samen, dus wordt op alle calamiteitentypes in het publieke en private domein als eerste actie ondernomen. Bij escalatie wordt opgeschaald vanuit andere posten van de veiligheidsregio, volgens de structuren en procedures van de veiligheidsregio.

In geval van tankopslagterminals is groot en specifiek brandweermaterieel nodig.

Kerntaken en specialismen

Naast het takenpakket voor basisbrandweerzorg en hulpverlening richt de GBA zich in de haven op drie belangrijke kerntaken:

Industriële Incidentbestrijding;
Scheeps Incidentbestrijding;
Red Team Hoogteverschillen

en Besloten Ruimten.

Omdat er in de Amsterdamse haven ook veel brandstofopslag is in grote tanks, is de GBA ook een belangrijke schakel in het AYMA-samenwerkingsverband (Amsterdam Ymond Mutual Aid) van de terminals en de veiligheidsregio. Ook dit samenwerkingsverband is publiek-privaat georganiseerd en richt zich op beheersing van eventuele branden in opslagtanks en tankputten. Die komen zelden voor, maar ook voor deze specialistische taak is voorbereiding vereist in de vorm van materieel en opgeleide en getrainde professionals. Al deze specialismen vragen om vakmanschap, ervaring, risicobewustzijn, teamspirit en samenwerking.

Collectieve verantwoordelijkheid

Wat de GBA uniek maakt, is niet alleen wat we doen, maar ook hoe we het doen. Gezamenlijk. Want veiligheid is geen individuele prestatie, maar een verantwoordelijkheid die collectief wordt ingevuld. En misschien is dat wel de mooiste conclusie: dat in een wereld die steeds complexer wordt, de oplossing verrassend eenvoudig blijft. Samen werken. Samen trainen. Samen sterker. Gedoe krijg je gratis, samenwerken moet je organiseren. En dat organiseren we bij de Gezamenlijke Brandweer Amsterdam. Elke dag weer.

De bedrijfsdeskundige bij een calamiteit: waar zitten de bedrijfsbelangen?