The Phoebus Foundation zet Vlaamse kunst op de wereldkaart
Atelier van Peter Paul Rubens, Diana en haar nimfen op jacht, ca. 1636-1637.
© The Phoebus Foundation, Antwerpen
Het Royal Ontario Museum (ROM) in Toronto opent de deuren voor drie eeuwen Vlaamse kunst. Saints, Sinners, Lovers, and Fools: 300 Years of Flemish Masterworks brengt een uitzonderlijke selectie topwerken uit de collectie van The Phoebus Foundation naar Canada. Na succesvolle haltes in Denver, Dallas, Montréal en Salem (samen al goed voor honderdduizenden bezoekers) is de tentoonstelling nu voor het eerst te zien in Toronto. Met deze internationale tournee zet The Phoebus Foundation, een stichting van openbaar nut (SON) onder voorzitterschap van topondernemer Fernand Huts, de Vlaamse kunstgeschiedenis stevig op de wereldkaart.
De selectie van Saints, Sinners, Lovers, and Fools bestaat uit 140 werken: van schilderijen, manuscripten en prenten tot sculpturen en edelsmeedwerk. Door deze collectie wereldwijd toegankelijk te maken, bouwt
de stichting bruggen tussen mensen, instellingen en culturen. Uiteindelijk is kunst namelijk een taal die verbindt, zonder woorden.
Hans Memling, Geboorte van Christus, ca. 1480. © The Phoebus Foundation, Antwerpen
Creatieve draaischijf
De Zuidelijke Nederlanden vormden in de vijftiende tot zeventiende eeuw het zenuwcentrum van Europa. Steden als Brugge, Gent en Antwerpen waren het New York, Hong Kong en (deze kunnen we niet laten liggen) Toronto van de late middeleeuwen. In dat klimaat van handel, vernieuwing en ambitie begonnen kunstenaars te experimenteren als nooit tevoren. Genres zoals het portret, het landschap en het stilleven zagen het licht, net als de kunstmarkt zoals we die vandaag kennen. Schilders werkten niet langer alleen in opdracht van kerk of kroon, maar schilderden ook op eigen initiatief en risico, voor een publiek dat keek, koos en kocht. De Vlaamse kunst ontwikkelde zich tot creatieve draaischijf waarbij geraffineerd werd ingespeeld in op vraag, mode en symboliek. Zo werd ook bewezen dat kunst evengoed economie is. Wat ze maakten was niet zomaar decoratie, maar een visuele taal die vandaag de dag nog steeds verrassend actueel aanvoelt.
Spiegel
Dr. Katharina Van Cauteren, gedelegeerd bestuurder van The Phoebus Foundation SON: ,,Verwacht geen brave les kunstgeschiedenis. Onze Saints, Sinners, Lovers en Fools kijken je recht aan en laten niemand onberoerd. Want Vlaamse kunst is allesbehalve oubollig: ze houdt ons, vandaag de dag misschien meer dan ooit, een spiegel voor.”
Symboliek
Josh Basseches, directeur van het ROM: ,,Deze tentoonstelling barst van visuele pracht en diepgaande symboliek. Ze onthult hoe deze Vlaamse kunstenaars onze wereld tot op vandaag beïnvloeden, via universele thema’s als globalisering, identiteit en menselijke natuur.”
Jan Sanders Van Hemessen, Dubbelportret van een man en een vrouw, een spel triktrak spelend, 1532. © The Phoebus Foundation, Antwerpen
Pioniers
Chloé M. Pelletier, conservator Europese kunst van het Montreal Museum of Fine Arts en gastcurator van Saints, Sinners, Lovers, and Fools: ,,Vlaanderen was in deze periode een kleine, maar krachtige samenleving in volle transformatie. Kunstenaars waren pioniers en ontwikkelden nieuwe genres, experimenteerden met technieken zoals olieverf, en legden de fundamenten van de kunstmarkt zoals wij die vandaag kennen.”
Antwerpse Boerentoren
Het Royal Ontario Museum is het grootste museum van Canada, met een bijzonder breed publiek en een uitgesproken internationaal profiel. Het gebouw verenigt geschiedenis en durf, met onder meer de iconische uitbreiding van Daniel Libeskind, die ook de architect is van het nieuwe ontwerp voor de Antwerpse Boerentoren. Precies dat samenspel van oud en nieuw maakt van het ROM de ideale locatie voor een tentoonstelling die Vlaamse kunst opnieuw in beweging brengt.
